دانشنامه احادیث نبوی

«لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا أَمَانَةَ لَهُ، وَلَا دِينَ لِمَنْ لَا عَهْدَ لَهُ». یعنی: «ایمان ندارد کسی که امانت‌دار نیست، و دین ندارد کسی که به پیمانش وفادار نیست».

مردی نزد پیامبر صلی الله علیه و سلم آمد و گفت: السلام علیکم. ایشان پاسخش را دادند، سپس آن مرد نشست. پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند: «عَشْرٌ» یعنی: «ده [نیکی]». سپس دیگری آمد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله. ایشان پاسخش را دادند، پس نشست. پیامبر فرمودند: «عِشْرُونَ» یعنی: «بیست [نیکی]». سپس دیگری آمد و گفت: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته. ایشان پاسخش را دادند، پس نشست. پیامبر فرمودند: «ثَلَاثُونَ» یعنی: «سی [نیکی]».

که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وسلم مردی را دیدند که به تنهایی پشت صف نماز خواند، پس به او دستور دادند که نمازش را دوباره بخواند.

کسانی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه وسلم که به ما قرآن یاد می‌دادند برای ما روایت کردند که آنان ده آیه از رسول الله صلی الله علیه وسلم دریافت می‌کردند و ده آیهٔ بعدی را فرا نمی‌گرفتند تا آنکه علم و عمل این ده آیه را یاد بگیرند. آنان گفتند: پس علم و عمل را [با هم] آموختیم.

«مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ». «هر آنچه بسیارِ آن مست کند، اندکِ آن نیز حرام است».

مردی نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمد و در باره‌ای بعضی امور با او گفتگو کرد و سپس گفت: آنچه الله بخواهد و تو بخواهی؛ پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «أَجَعَلْتَنِي لِلَّهِ عَدْلًا؟ قُلْ: مَا شَاءَ اللهُ وَحْدَهُ»: «آیا مرا هم ردیف الله قرار دادی؟ بگو: تنها آنچه الله بخواهد».

عرض کردم: ای رسول خدا، به چه کسی بیشتر نیکی کنم؟ فرمودند: «أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أُمَّكَ، ثُمَّ أَبَاكَ، ثُمَّ الْأَقْرَبَ فَالْأَقْرَبَ» یعنی: «مادرت، سپس مادرت، سپس مادرت، سپس پدرت، سپس نزدیکتر [از نظر خویشاوندی] و سپس نزدیکتر».

«الرَّجُلُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ، فَلْيَنْظُر أَحَدُكُم مَنْ يُخَالِل»: «مرد بر دین دوست خاص و صمیمی خود است، پس باید هریک از شما بنگرد که با چه کسی دوستی صمیمی دارد».