دانشنامه احادیث نبوی

«إنَّ المُؤْمِنَ ليُدرِكُ بِحُسْنِ خُلُقِهِ دَرَجَةَ الصَّائِمِ القَائِمِ»: «مؤمن با اخلاق نيكويش به مقام و منزلت روزه‌دارِ شب زنده‌دار مى‌رسد».

هرگاه پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از قضای حاجت خارج می‌شد، می‌فرمود: «غُفرانَك»: «پروردگارا بخشش تو را خواهانم».

«أَيُّمَا امْرَأَةٍ نَكَحَتْ بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهَا، فَنِكَاحُهَا بَاطِلٌ - ثَلَاثَ مَرَّاتٍ - فَإِنْ دَخَلَ بِهَا فَالْمَهْرُ لَهَا بِمَا أَصَابَ مِنْهَا، فَإِنْ تَشَاجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لَا وَلِيَّ لَهُ». یعنی: «هر زنی که بدون اجازهٔ ولی (سرپرست) خود ازدواج کند، پس ازدواجش باطل است – [این را] سه بار [تکرار کردند] – و اگر با او همبستر شده باشد، پس مهریه به خاطر بهره‌ای که از او برده، برای آن زن خواهد بود. و اگر [اولیای زن] دچار اختلاف و مشاجره شوند، پس حاکم (سلطان)، ولیِ کسی است که ولی‌ای ندارد».

رسول خدا صلی الله علیه و سلم دعاهای جامع (کوتاه و پرمعنا) را دوست داشتند و غیر از آن را رها می‌کردند.

به پیامبر صلی الله علیه و سلم گفتم: از صفیه همین [عیب] برای شما بس که چنین و چنان است - یکی از راویان گفت: منظورش قدکوتاهش بود - پس پیامبر فرمودند: «لَقَدْ قُلْتِ كَلِمَةً لَوْ مُزِجَتْ بِمَاءِ الْبَحْرِ لَمَزَجَتْهُ» یعنی: «سخنی گفتی که اگر با آب دریا آمیخته می‌شد، آن را تغییر می‌داد [و آلوده می‌کرد]». [عایشه] گفت: و [برای ایشان] ادای شخصی را درآوردم. پس فرمودند: «مَا أُحِبُّ أَنِّي حَكَيْتُ إِنْسَانًا وَأَنَّ لِي كَذَا وَكَذَا» یعنی: «دوست ندارم که ادای کسی را درآورم، هرچند در برابر آن چنین و چنان [از دنیا] برای من باشد».