دانشنامه احادیث نبوی

عمرو بن ابی حسن را دیدم که از عبدالله بن زید دربارهٔ وضوی پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌پرسید، پس او ظرف کوچکی آب خواست؛ سپس همانند پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ برای آنان وضو گرفت؛ به این صورت که از ظرف بر دستانش آب ریخت و سه بار دستانش را شست، سپس دستش را در ظرف فرو برد و طی سه مرحله مضمضه و استنشاق و استنثار کرد؛ سپس دستش را در ظرف فرو برد و سه بار صورت خود را شست و سپس دستانش را دو بار تا آرنج‌ها شست، آنگاه دستش را داخل [ظرف] کرد و سرش را مسح نمود و [در مسح] یک بار دستانش را از جلو به پشت سر برد و بازگرداند، سپس پاهایش را تا کعبین (قوزک‌ها) شست.

رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ مرا برای کاری فرستاد، پس جُنُب شدم و آب نیافتم، پس در خاک غلت زدم چنانکه حیوان خودش را در خاک می‌غلتاند، سپس نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمدم و این عمل را برای او ذکر نمودم که فرمود: «إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ بِيَدَيْكَ هَكَذَا»: «برایت کافی بود که با دستانت چنین کنی» سپس دستانش را یک بار بر زمین زد و سپس با دست چپ، دست راستش و پشت دستانش و چهره‌اش را مسح کرد.

من دچار استحاضه هستم و پاک نمی‌شوم، آیا نماز را ترک کنم؟ ایشان فرمودند: «لَا، إِنَّ ذَلِكِ عِرْقٌ، وَلَكِنْ دَعِي الصَّلاَةَ قَدْرَ الأَيَّامِ الَّتِي كُنْتِ تَحِيضِينَ فِيهَا، ثُمَّ اغْتَسِلِي وَصَلِّي»: «خیر، این خون [ناشی از پارگی] رگ است، اما نماز را به اندازهٔ روزهایی که در آن حیض می‌شدی ترک کن، سپس غسل کن و نماز بخوان».

هرگاه رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ غسل جنابت می‌کرد، دستانش را می‌شست و وضوی نماز را انجام می‌دادند سپس غسل می‌کرد [به این صورت که] با دستان خود موهای خود را خلال می‌کرد تا آنکه مطمئن می‌شد آب به پوستش رسیده، آنگاه سه بار بر سر خود آب می‌ریخت، سپس بقیهٔ بدنش را می‌شست. ام المؤمنین می‌فرماید: من و رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ از یک ظرف غسل می‌کردیم و هر دو از آن آب برمی‌داشتیم.

همراه با پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بودم که به زباله‌دانی قومی رفت و درحالی‌که ایستاده بود، ادرار کرد، پس من خود را دور گرفتم که ایشان فرمود: «ادْنُهْ»: «نزدیک شو»؛ پس به او نزدیک شدم تا جایی که در پشت پاهای ایشان بودم، پس ایشان وضو گرفت و بر پاپوش خود مسح کرد.