Encyclopedia of Prophetic Hadiths

B sika wahɩ wã Wẽnd Tẽn-tʋʋma, (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga), zugu, t’a tara yʋʋm pis-naase, t’a zĩnd Mak yʋʋm piig la a tãabo, rẽ poorẽ, tɩ b sagl-a, t’a yik n kẽng Madiina, t'ɑ zĩnd beenẽ yʋʋm piiga, rẽ poorẽ, a maana kaalem, (Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga).

Mam rag n zao Nabiyaamã poorẽ, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, bõang zug, b sẽn boon tɩ Ʋfayr, tɩ Nabiyaamã yeele : « Mu’aaze ! Rẽ yĩnga fo mii Wẽnd hakε wã sẽn zao A yembsã zugu, la yembsã hakε sẽn zao Wẽnd zug bɩɩ » ? Tɩ mam yeele : « Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, n mi rẽnda ». t’a yeele : « bɩ f bãnge tɩ Wẽnd hakε wã, yaa b tũ Wẽnde la b ra maan lagem-n-taar ne-A ye, la yembsã hakε sẽn zao Wẽnde, yaa A ra wa tʋg n nams ned sẽn ka maan lagem-n-taar ne-A baa fʋɩ ye » Tɩ mam yeele : « rẽ yĩnga, m ka na n noog nebã sũur ne rẽ » ? Tɩ Nabiyaamã yeele : « ra noog-b sũur ne rẽ, tɩ b wat n teega rẽnda n bas tʋʋmã ».

Wẽnd Tẽn-tʋʋma, Wẽnd pʋʋsg la A tɩlgr be a yĩnga, pʋʋsa ne bãmba, Fagr yibeoog Pʋʋsgã Hʋdaybiya zĩigẽ wã, la yaa saag sẽn ni yʋngã poorẽ, la Nabiyaamã sẽn wa n sε Pʋʋsgã, a lebg n togla nebã n yeele: “ rẽ yĩnga yãmb mii y Soabã sẽn yeele?” Tɩ b yeele: Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã n mi. T’a yeele: ad Mam yembsã pʋgẽ, vẽega beoog tɩ neb be beenẽ n kõ sɩd ne Maam, la kɩfl ne Maam, la sã n yaa neb nins sẽn yeel-b tɩ tõnd paama saag niib ne Wẽnd kũunã, la A yolsgã, bãmb yaa sẽn kõ sɩd ne Maam, n kɩfl ne ãdsã, la neb nins sẽn yeel tɩ: yaa ãd-kãngã la ãd-kãngã sababo la tõnd paam saagã, bãmb kɩfla ne Maam n kõ sɩd ne ãdse”.

«M kengd-y-la ne Wẽn-zoεεga la sak-n-tũ, la yãmb na n yãa mam poorẽ, yõs taab wʋsgo, bɩ y gãd mam Sũnnah la lεdsdb nins sẽn yaa tẽeg tɩrg-rãmbã sẽn yaa kãndgdbã Sũnnah, gãd-y rẽndã ne yẽn-wãbdɩ la m kengd yãmb tɩ y zãag yεl sɩngdsã, tɩ ad Bid'ah buud fãa yaa menengo».

Tɩ ned n yeele : Wẽnd Tẽn-tʋʋma, rẽ yĩnga, Wẽnd na n yõka tõnd ne d sẽn tʋm Zɩɩlmã sasa wa bɩɩ? T’a yeele : « ned ning sẽn manega lɩslaoongã pʋgẽ, b ka yõkd-a ne bũmb ninga a sẽn tʋm Zɩɩlmã sasa ye, la ned ning sẽn wẽnga lɩslaoongã pʋgẽ, b yõkd-a la ne a rẽenem la a yaoolem tʋʋm fãa ».

" ned ning sẽn sεga Wẽnde, n ka maan lagem-n-taar ne-A, a kẽeda arzãna, la ned ning sẽn seg-A,t'a yaa sẽn maan lagem-n-taar ne-A, a kẽeda Bugmã".

«Lɩslaam pa be Masɩɩm sẽn n na n paam-a t'a yeele: {ɩnnaa lɩllaahɩ wa ɩnnaa ɩlayhɩ raagi-ʋʋn= tõnd yɑɑ Wẽnd soolem d lebr zĩig me yɑɑ A nengẽ} [Al-baƙara (Naafã sʋʋra): 156]. M Soab a Wẽnde kõ-m keoore m masɩɩbã pʋgẽ la F leds-ma sõmã sẽn yɩɩda, rẽndame tɩ Wẽnd keo-a a masɩɩbẽ wã, la a lεds-a sõmblem sẽn yɩɩd-a», a Ʋmmu salama yeelame: la a Salama baabã sẽn wa n maan kaalem, m yeelame: ãna n be lɩslaambã pʋgẽ wã t'a sõmblem yɩɩd a Abuu Salama? Yaa rẽenem zak sẽn yik n bʋʋg Wẽnd Tẽn-tʋʋmã Madiinã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ), tɩ Wẽnd leds n kõ maam Wẽnd Tẽn-tʋʋmã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ).

«Sɩd la hakɩɩka f sok yel-zɩsg kibare, la ad yaa naana ne Wẽnd sẽn yols a soaba, tũ Wẽnde, ra maan lagem-n-taar ne-A baa fʋɩ, la f yãnes ne Pʋʋsgo la f kõ zaka, la f loe Ramadaan, la f kaag Roogã. Rẽ poorẽ t'a yeele: M kõn n tees foom n tʋg yel-sõmã wã ragnoore: no-loeerã yaa gãngo, la doaagã kiisda tʋʋm tuuti wã wala koomã sẽn kiisd bugumã, la raoa sẽn na n pʋʋs yʋn-sʋka. rẽ poorẽ t'a kareme: {B kɩremsã lɑkdɑme n bɑsd gãasã-zĩisi} halɩ n tʋg n tãag {n tʋmdẽ wã}». Rẽ poorẽ t'a yeele: «M kõn n kõ foom kibar ne yellã zu-raoogã la a zeng-raoogã la a zug-kã-lɩɩgã»? Tɩ m yeele: n-yee Wẽnd Tẽn-tʋʋmã, t'a yeele: Yellã zu-raaog yaa lɩslaangã, la a zeng-raoogã yaa Pʋʋsgã, la a zug-kã-lɩɩgã yaa Gihaadɩ wã. Rẽ poorẽ t'a yeele: M kõn n wilg foom woto fãa gill soogre? Tɩ mam yeele: n-yee, Wẽnd Tẽn-tʋʋmã. T'a gãd mam zelemdã n yeele: Gãd fo wãndɩ wã. Tɩ mam yeele: Wẽnd Nabiyaamã, rẽ yĩnga b na n yõka tõnd ne d sẽn gomdã bɩɩ? T'a yeele: Ad f ma kongo-f wε, rẽ yĩnga b fõgemda nebã Bugmẽ wã b nemsã zutu maa b yεgã zutu, tɩ sã n ka b zεlmã sẽn kẽebã».