Encyclopedia of Prophetic Hadiths

((نموونه‌یا باوه‌رداران د حه‌زژێكرن و دلۆڤانی و دلپێڤه‌بوونا وان بۆ ئێكودوو، وه‌كی مه‌ته‌لا له‌شییه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌ندامه‌ك ژێ بئێشیت، له‌ش هه‌می‌ دێ گازی ئێك كه‌ت و ژ بێخه‌وی و تایا نه‌خۆشییێ د گه‌ل دئێشیت)).

ڕۆژه‌كێ ئه‌م ل ده‌ڤ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) د ڕوینشتی بووین، مه‌ هند دیت زه‌ڵامه‌ك هاته‌ ده‌ڤ مه‌، جلكێن وی گه‌له‌ك د سپی بوون و مویێن سه‌ر و ڕيهێن وی گه‌له‌ك دڕه‌ش بوون، نیشانێن گه‌شتێ ژی ل سه‌ر نه‌دهاتنه‌ دیتن و كه‌سێ ژ مه‌ ئه‌و نه‌دنیاسی. هات هه‌تا ل ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ڕوینشتی و چۆكێن خۆ ب چۆكێن وی ڤه‌ناین و ده‌ستێن خۆ داناینه ل‌ سه‌ر ڕانێن وى . گۆت: ئه‌ی موحه‌ممه‌د، بۆ من به‌حسێ ئیسلامێ بكه‌. پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((ئیسلام ئه‌وه‌ تو شاهده‌ییێ بده‌ی كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و كو موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌ و تو نڤێژێ بكه‌ی و زه‌كاتێ بده‌ی و ڕه‌مه‌زانێ یێ ب ڕۆژی بی و بچییه‌ حه‌جێ ئه‌گه‌ر ڕێكا ته‌ هه‌بیت و ته‌ شیان هه‌بن)). وی گۆت: تو ڕاست دبێژی. (عومه‌ری) گۆت: ئینا ئه‌م ژێ عه‌جێبگرتی بووین، ئه‌و یێ پرسیارێ دكه‌ت و یێ دبێژیتێ: تو ڕاست دبێژی! پاشی جبڕیلی گۆت: پا به‌حسێ باوه‌رییێ بۆ من بكه. گۆت: ((باوه‌ری ئه‌وه‌ تو باوه‌رییێ ب خودێ بئینی، ب مه‌لائیكه‌تێن وی، ب په‌ڕتووكێن وی، ب پێغه‌مبه‌رێن وی، ب ڕۆژا دویماهیكێ و باوه‌رييێ ب قه‌ده‌رێ بئینی ب باشی و خرابییا وێڤه‌)). گۆت: تو ڕاست دبێژی. پاشی گۆت: پا به‌حسێ قه‌نجییێ (ئيحسانێ) بۆ من بكه‌. گۆت: ((قه‌نجی ئه‌وه‌ تو وه‌سا په‌رستنا خودێ بكه‌ی هه‌ر وه‌كی تو وی دبینی؛ چونكی ئه‌گه‌ر تو وی نه‌بینی ژی، ئه‌و ته‌ دبینیت)). گۆت: پا به‌حسێ قیامه‌تێ بۆ من بكه‌. گۆت: ((ئه‌وێ پرسیار ژێ دهێته‌ كرن ژ وی چێتر نزانیت یێ پرسیارێ دكه‌ت)). گۆت: پا به‌حسێ نیشانێن وێ بۆ من بكه‌. گۆت: ((كو ژنێ خاتوینا خۆ‌ ببیت و كو تو ببینی پێخواس و ڕویس و هه‌ژار، شڤانێن بزنان ئاڤاهییان بلند بكه‌ن)). (عومه‌ری) گۆت: پاشی ئه‌و چوو و ئه‌ز بێهنه‌كا خۆش مام، پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆته‌ من: ((عومه‌ر؛ ئه‌رێ تو دزانی ئه‌و كی بوو پرسیار كری؟))، من گۆت: خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وی چێتر دزانن. گۆت: ((ئه‌و جبڕیل بوو هاتبوو دینێ هه‌وه‌ نیشا هه‌وه‌ بده‌ت)).

((ب ڕاستی گرانترین نڤێژ ل سه‌ر مونافقان نڤێژا عه‌یشا و نڤێژا سپێدێیه‌ و ئه‌گه‌ر وان زانیبا كا چ خێر و خه‌لات تێدانه‌، دا هێنێ ئه‌گه‌ر خۆ ل سه‌ر چۆكان بایه‌، و من كربوو دلێ خۆ كو فه‌رمانێ بكه‌م قامه‌ت بۆ نڤێژێ بهێته‌ گرتن و پاشی فه‌رمانێ ل زه‌لامه‌كی بكه‌م نڤێژێ ل به‌را خه‌لكی بكه‌ت، پاشى د گه‌ل هنده‌ك زه‌لامان چه‌ند باره‌كێن داران د گه‌ل خۆ ببه‌م و بچینه‌ وی خه‌لكێ ئاماده‌یی نڤێژێ نه‌بووین و خانیێن وان ب سه‌ر واندا ب سۆژم)).

((خودێ ئه‌ردی دگریت و ئه‌سمانان ب ده‌ستێ خۆ یێ ڕاستێ دپێچیت، پاشی دبێژیت: ئه‌زم شاھ و مه‌لك، كانێنه‌‌ شاھ و مه‌لكێن ئه‌ردی؟)).

من گوھ ل پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بوو پێنج شه‌ڤان به‌ری بمریت دگۆت: ((ئه‌ز به‌رائه‌تا خۆ ل ده‌ڤ خودێ دكه‌م كو ئێك ژ هه‌وه‌ بكه‌مه‌ خه‌لیلێ خۆ (بلندترين پله‌يا ڤيان و حه‌زژێكرنێيه‌)، چونكی ب ڕاستی خودایێ مه‌زن ئه‌ز یێ كریمه‌ خه‌لیلێ خۆ، هه‌روه‌كی كا چاوا ئیبراهیم كريه‌ خه‌لیلێ خۆ، و ئه‌گه‌ر من كه‌سه‌ك ژ ناڤ ئوممه‌تا خۆ كربا خه‌لیلێ خۆ؛ ئه‌ز دا ئه‌بو به‌كری كه‌مه‌ خه‌لیلێ خۆ، بزانن كو یێن به‌ری هه‌وه‌ قه‌برێن پێغه‌مبه‌ر و مرۆڤێن چاك د ناڤ خۆدا دكرنه‌ مزگه‌فت، هشیاربن هوین قه‌بران نه‌كه‌نه‌ مزگه‌فت، ئه‌ز هه‌وه‌ ژ ڤێ چه‌ندێ پاشڤه‌ دبه‌م)).

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ده‌رباره‌ی ئه‌نصاڕییان گۆت: ((كه‌س حه‌ز ژ وان ناكه‌ت ب تنێ باوه‌ردار نه‌بیت، و كه‌سێ كه‌رب ژ وان ڤه‌نابن ب تنێ مونافق نه‌بیت، هه‌ر كه‌سێ حه‌ز ژ وان بكه‌ت؛ خودێ دێ حه‌ز ژێ كه‌ت، و هه‌ر كه‌سێ كه‌رب ژ وان ڤه‌ببن؛ خودێ ژی دێ كه‌رب ژ وی ڤه‌بن)).

((گه‌لی خه‌لكی؛ مسوگه‌ر خودێ یێ پاقژە و ژ تشتێ پاقژ پێڤه‌تر چ تشتان قەبویل ناکەت و ب ڕاستی خودێ ب وی تشتی فەرمان ل باوەرداران کرییە یێ فەرمان پێ ل پێغەمبەران کری. ڤێجا (خودایێ مه‌زن) گۆت: {يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا}، ئانكو: ((گه‌لی پێغەمبەران؛ ژ تشتێن پاقژ بخۆن و کارێ باش بکەن))، دیسان (خودایێ مه‌زن) گۆت: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ}، ئانكو: ((گه‌لی ئەوان یێن باوەری ئینای؛ ژ تشتێن پاقژ یێن مه‌ كرینه‌ ڕزقێ هه‌وه‌ بخۆن)). پاشی بەحسێ زەلامەکی کر کو گەشتەکا درێژ دکەت، پرچ و جلکێن وی دبەلاڤه‌ و تۆزه‌كینە، دەستێن خۆ بۆ ئەسمانی درێژ و بلند دکەت (دوعا ژ خودێ دكه‌ت و هه‌ر دكه‌ته گازی و دبێژیت): یا خودێ! یا خودێ! و خوارنا وی یا حەرامە، ڤەخوارنا وی یا حەرامە، جلکێن وی د حەرامن و ب حەرامییێ یێ مه‌زن بووی و گۆشتێ خۆ ب حه‌رامی یێ گرتی، ڤێجا ما چاوا دێ به‌رسڤا وی هێته‌ دان (وچاوا دێ دوعایێن وی هێنه‌ قه‌بویلكرن)!)).

((مسوگه‌ر خودێ دێ ل دویڤ زۆڕداری درێژكه‌ت هه‌تا دگریت، ده‌مێ گرت ئێدی به‌رناده‌ت)) گۆت: پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ}[هود: 102]، ئانكو: ((و كانێ چاوا من خه‌لكێ وان گوندێن زۆڕدار ب عه‌زابێ گرتن ده‌مێ وان بێئه‌مرییا من كرى، وه‌سا ئه‌ز دێ خه‌لكێ گوندێن دى ژى ب عه‌زابێ گرم ئه‌گه‌ر وان ب كوفرا ب خودێ و نه‌گوهدارییا وى زۆڕدارى ل خۆ كر. هندى گرتنا وییه‌ ب عه‌زابێ يا ب ئێش و دژواره‌)).