Encyclopedia of Prophetic Hadiths

ڕۆژه‌كێ ئه‌م ل ده‌ڤ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) د ڕوینشتی بووین، مه‌ هند دیت زه‌ڵامه‌ك هاته‌ ده‌ڤ مه‌، جلكێن وی گه‌له‌ك د سپی بوون و مویێن سه‌ر و ڕيهێن وی گه‌له‌ك دڕه‌ش بوون، نیشانێن گه‌شتێ ژی ل سه‌ر نه‌دهاتنه‌ دیتن و كه‌سێ ژ مه‌ ئه‌و نه‌دنیاسی. هات هه‌تا ل ده‌ڤ پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ڕوینشتی و چۆكێن خۆ ب چۆكێن وی ڤه‌ناین و ده‌ستێن خۆ داناینه ل‌ سه‌ر ڕانێن وى . گۆت: ئه‌ی موحه‌ممه‌د، بۆ من به‌حسێ ئیسلامێ بكه‌. پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت: ((ئیسلام ئه‌وه‌ تو شاهده‌ییێ بده‌ی كو ژ ئه‌لڵاهی پێڤه‌تر چ خودایێن ژ هه‌ژی په‌رستنێ نینن و كو موحه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌رێ خودێیه‌ و تو نڤێژێ بكه‌ی و زه‌كاتێ بده‌ی و ڕه‌مه‌زانێ یێ ب ڕۆژی بی و بچییه‌ حه‌جێ ئه‌گه‌ر ڕێكا ته‌ هه‌بیت و ته‌ شیان هه‌بن)). وی گۆت: تو ڕاست دبێژی. (عومه‌ری) گۆت: ئینا ئه‌م ژێ عه‌جێبگرتی بووین، ئه‌و یێ پرسیارێ دكه‌ت و یێ دبێژیتێ: تو ڕاست دبێژی! پاشی جبڕیلی گۆت: پا به‌حسێ باوه‌رییێ بۆ من بكه. گۆت: ((باوه‌ری ئه‌وه‌ تو باوه‌رییێ ب خودێ بئینی، ب مه‌لائیكه‌تێن وی، ب په‌ڕتووكێن وی، ب پێغه‌مبه‌رێن وی، ب ڕۆژا دویماهیكێ و باوه‌رييێ ب قه‌ده‌رێ بئینی ب باشی و خرابییا وێڤه‌)). گۆت: تو ڕاست دبێژی. پاشی گۆت: پا به‌حسێ قه‌نجییێ (ئيحسانێ) بۆ من بكه‌. گۆت: ((قه‌نجی ئه‌وه‌ تو وه‌سا په‌رستنا خودێ بكه‌ی هه‌ر وه‌كی تو وی دبینی؛ چونكی ئه‌گه‌ر تو وی نه‌بینی ژی، ئه‌و ته‌ دبینیت)). گۆت: پا به‌حسێ قیامه‌تێ بۆ من بكه‌. گۆت: ((ئه‌وێ پرسیار ژێ دهێته‌ كرن ژ وی چێتر نزانیت یێ پرسیارێ دكه‌ت)). گۆت: پا به‌حسێ نیشانێن وێ بۆ من بكه‌. گۆت: ((كو ژنێ خاتوینا خۆ‌ ببیت و كو تو ببینی پێخواس و ڕویس و هه‌ژار، شڤانێن بزنان ئاڤاهییان بلند بكه‌ن)). (عومه‌ری) گۆت: پاشی ئه‌و چوو و ئه‌ز بێهنه‌كا خۆش مام، پاشی پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆته‌ من: ((عومه‌ر؛ ئه‌رێ تو دزانی ئه‌و كی بوو پرسیار كری؟))، من گۆت: خودێ و پێغه‌مبه‌رێ وی چێتر دزانن. گۆت: ((ئه‌و جبڕیل بوو هاتبوو دینێ هه‌وه‌ نیشا هه‌وه‌ بده‌ت)).

((ب ڕاستی گرانترین نڤێژ ل سه‌ر مونافقان نڤێژا عه‌یشا و نڤێژا سپێدێیه‌ و ئه‌گه‌ر وان زانیبا كا چ خێر و خه‌لات تێدانه‌، دا هێنێ ئه‌گه‌ر خۆ ل سه‌ر چۆكان بایه‌، و من كربوو دلێ خۆ كو فه‌رمانێ بكه‌م قامه‌ت بۆ نڤێژێ بهێته‌ گرتن و پاشی فه‌رمانێ ل زه‌لامه‌كی بكه‌م نڤێژێ ل به‌را خه‌لكی بكه‌ت، پاشى د گه‌ل هنده‌ك زه‌لامان چه‌ند باره‌كێن داران د گه‌ل خۆ ببه‌م و بچینه‌ وی خه‌لكێ ئاماده‌یی نڤێژێ نه‌بووین و خانیێن وان ب سه‌ر واندا ب سۆژم)).

((خودێ ئه‌ردی دگریت و ئه‌سمانان ب ده‌ستێ خۆ یێ ڕاستێ دپێچیت، پاشی دبێژیت: ئه‌زم شاھ و مه‌لك، كانێنه‌‌ شاھ و مه‌لكێن ئه‌ردی؟)).

من گوھ ل پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) بوو پێنج شه‌ڤان به‌ری بمریت دگۆت: ((ئه‌ز به‌رائه‌تا خۆ ل ده‌ڤ خودێ دكه‌م كو ئێك ژ هه‌وه‌ بكه‌مه‌ خه‌لیلێ خۆ (بلندترين پله‌يا ڤيان و حه‌زژێكرنێيه‌)، چونكی ب ڕاستی خودایێ مه‌زن ئه‌ز یێ كریمه‌ خه‌لیلێ خۆ، هه‌روه‌كی كا چاوا ئیبراهیم كريه‌ خه‌لیلێ خۆ، و ئه‌گه‌ر من كه‌سه‌ك ژ ناڤ ئوممه‌تا خۆ كربا خه‌لیلێ خۆ؛ ئه‌ز دا ئه‌بو به‌كری كه‌مه‌ خه‌لیلێ خۆ، بزانن كو یێن به‌ری هه‌وه‌ قه‌برێن پێغه‌مبه‌ر و مرۆڤێن چاك د ناڤ خۆدا دكرنه‌ مزگه‌فت، هشیاربن هوین قه‌بران نه‌كه‌نه‌ مزگه‌فت، ئه‌ز هه‌وه‌ ژ ڤێ چه‌ندێ پاشڤه‌ دبه‌م)).

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) ده‌رباره‌ی ئه‌نصاڕییان گۆت: ((كه‌س حه‌ز ژ وان ناكه‌ت ب تنێ باوه‌ردار نه‌بیت، و كه‌سێ كه‌رب ژ وان ڤه‌نابن ب تنێ مونافق نه‌بیت، هه‌ر كه‌سێ حه‌ز ژ وان بكه‌ت؛ خودێ دێ حه‌ز ژێ كه‌ت، و هه‌ر كه‌سێ كه‌رب ژ وان ڤه‌ببن؛ خودێ ژی دێ كه‌رب ژ وی ڤه‌بن)).

((گه‌لی خه‌لكی؛ مسوگه‌ر خودێ یێ پاقژە و ژ تشتێ پاقژ پێڤه‌تر چ تشتان قەبویل ناکەت و ب ڕاستی خودێ ب وی تشتی فەرمان ل باوەرداران کرییە یێ فەرمان پێ ل پێغەمبەران کری. ڤێجا (خودایێ مه‌زن) گۆت: {يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا}، ئانكو: ((گه‌لی پێغەمبەران؛ ژ تشتێن پاقژ بخۆن و کارێ باش بکەن))، دیسان (خودایێ مه‌زن) گۆت: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ}، ئانكو: ((گه‌لی ئەوان یێن باوەری ئینای؛ ژ تشتێن پاقژ یێن مه‌ كرینه‌ ڕزقێ هه‌وه‌ بخۆن)). پاشی بەحسێ زەلامەکی کر کو گەشتەکا درێژ دکەت، پرچ و جلکێن وی دبەلاڤه‌ و تۆزه‌كینە، دەستێن خۆ بۆ ئەسمانی درێژ و بلند دکەت (دوعا ژ خودێ دكه‌ت و هه‌ر دكه‌ته گازی و دبێژیت): یا خودێ! یا خودێ! و خوارنا وی یا حەرامە، ڤەخوارنا وی یا حەرامە، جلکێن وی د حەرامن و ب حەرامییێ یێ مه‌زن بووی و گۆشتێ خۆ ب حه‌رامی یێ گرتی، ڤێجا ما چاوا دێ به‌رسڤا وی هێته‌ دان (وچاوا دێ دوعایێن وی هێنه‌ قه‌بویلكرن)!)).

((مسوگه‌ر خودێ دێ ل دویڤ زۆڕداری درێژكه‌ت هه‌تا دگریت، ده‌مێ گرت ئێدی به‌رناده‌ت)) گۆت: پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {وَكَذَلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَى وَهِيَ ظَالِمَةٌ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ}[هود: 102]، ئانكو: ((و كانێ چاوا من خه‌لكێ وان گوندێن زۆڕدار ب عه‌زابێ گرتن ده‌مێ وان بێئه‌مرییا من كرى، وه‌سا ئه‌ز دێ خه‌لكێ گوندێن دى ژى ب عه‌زابێ گرم ئه‌گه‌ر وان ب كوفرا ب خودێ و نه‌گوهدارییا وى زۆڕدارى ل خۆ كر. هندى گرتنا وییه‌ ب عه‌زابێ يا ب ئێش و دژواره‌)).

((ئه‌گه‌ر هه‌وه‌ گوهـ ل بانگهلدێری بوو؛ هنگی هوین ژی هه‌مان گۆتنێن وی بێژن، پاشی صه‌له‌واتان بده‌نه‌ سه‌ر من، چونكی هه‌ر كه‌سێ صه‌له‌واته‌كێ بده‌ته‌ سه‌ر من؛ خودێ دێ ده‌هـ صه‌له‌واتان ده‌ته‌ سه‌ر وی. پاشی داخوازا (وه‌سیلێ) بۆ من ژ خودێ بكه‌ن، چونكی ئه‌و پله‌یه‌كه‌ د به‌حه‌شتێدا و ب تنێ دێ بۆ عه‌بده‌كی ژ عه‌بدێن خودێ ‌بیت و ئه‌ز هيڤیدارم ئه‌و كه‌سه‌ ئه‌ز بم، ڤێجا هه‌ر كه‌سێ داخوازا (وه‌سیلێ) بۆ من بكه‌ت؛ شه‌فاعه‌تا من بۆ وی حه‌لال بوو)).