Encyclopedia of Prophetic Hadiths

((مرن دێ ل سه‌ر شێوه‌یێ به‌رانه‌كێ ڕه‌ش و سپی هێته‌ ئینان پاشی گازیكه‌ره‌ك دێ كه‌ته‌ گازی: ئه‌ی خه‌لكێ به‌حه‌شتێ؛ ئه‌و ژی دێ سه‌رێ خۆ بلند كه‌ن و به‌رێ خۆ ده‌نێ، گازیكه‌ر دێ بێژیت: ئه‌رێ هوین ڤى دنیاسن؟ دێ بێژن: به‌لێ، ئه‌ڤه‌ مرنه‌، هه‌مییان ئه‌و یا دیتی، پاشی دێ كه‌ته‌ گازی: ئه‌ی خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ؛ ئه‌و ژی دێ سه‌رێ خۆ بلند كه‌ن و به‌رێ خۆ ده‌نێ، گازیكه‌ر دێ بێژیت: ئه‌رێ هوین ڤى دنیاسن؟ دێ بێژن: به‌لێ، ئه‌ڤه‌ مرنه‌، هه‌مییان ئه‌و یا دیتی، پاشی دێ هێته‌ ڤه‌كوژتن، پشتی هنگی دێ هێته‌ گۆتن: گه‌لی خه‌لكێ به‌حه‌شتێ؛ ئێدی مانه‌ڤه‌یا هه‌روهه‌ره‌ و مرن نینه‌ و گه‌لی خه‌لكێ جه‌هنه‌مێ؛ ئێدی مانه‌ڤه‌یا هه‌روهه‌ره‌ و مرن نینه‌، پاشی ئه‌ڤ ئایه‌ته‌ خواند: {وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ} [مريم: 39]، ئانكو: ((و تو - ئه‌ى موحه‌ممه‌د - مرۆڤان ژ ڕۆژا په‌شیمانییێ بترسينه‌ ده‌مێ كار دهێته‌ پێكئينان و مرنێ دئينن وه‌كى به‌رانه‌كێیه‌ و ڤه‌دكوژن و حوكم د ناڤبه‌را خه‌لكیدا دهێته‌ كرن، ڤێجا خودان باوه‌ر دچنه‌ به‌حه‌شتێ و كافر دچنه‌ جه‌هنه‌مێ و ئه‌و ئه‌ڤرۆ د ڤێ دونيايێدا ژ وى تشتێ ئه‌و ژێ دهێنه‌ ترساندن دبێ ئاگه‌هن))، و ئه‌و خه‌لكێ دونیایێ یێن د بێئاگه‌هییێدا {وَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ} [مريم: 39]، ئانكو: ((و ئه‌و باوه‌رییێ نائينن و كارێ چاك ناكه‌ن)).

((خۆ ژ وان هه‌ر حه‌فت گونه‌هێن مرۆڤی دبه‌نه‌ هیلاكێ دویربێخن. گۆتن: ئه‌و كیژكن ئه‌ی پێغه‌مبه‌رێ خودێ؟ گۆت: شرك و هه‌ڤپشك دروستكرن بۆ خودێ، سحر و سێره‌به‌ندی، كوشتنا وێ نه‌فسا خودێ حه‌رامكری بهێته‌ كوشتن، ئه‌و تێنه‌بیت ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ كوشتنه‌ ب حه‌قی بیت، خوارنا ڕیبایێ، خوارنا مالێ ئێتیمی، ڕه‌ڤینا ژ به‌رووكا شه‌ڕی ل ده‌مێ جیهادێ و تاوانباركرنا ژنێن پاقژ و باوه‌ردار و بێئاگه‌ھ ب كرنا زینایێ)).

«عه‌دوا (ڤه‌گوهاستنا نه‌خۆشییێ ژ ئێكی بۆ ئێكی ب خۆرستی ئانكو ئه‌و ب خۆ كارتێكرنێ بكه‌ت بێی حه‌زا خودێ ل سه‌ر بیت) نينه‌ (به‌لكی ئه‌و ب حه‌زا خودێیه‌)، طيه‌ره‌ (فالگرتن ب بالنده‌یان و تشتێن دی) نينه‌، هامه (باوه‌رییا ب گیانێ مرییان يان مرۆڤێن خراب) نينه‌، و صه‌فه‌ر (كو هه‌یڤا صه‌فه‌رێیه‌ یا ناڤدار، ئه‌وان باوه‌ری هه‌بوو ئه‌ڤ هه‌یڤه‌ باشی و خرابییان د گه‌ل خۆ دئینیت) نينه‌، و ژ كه‌سێ تووشی نه‌خۆشییا (جوزام)ـێ بووی بڕه‌ڤه‌ وه‌كی چاوا تو ژ شێری دڕه‌ڤی».

«مه‌ته‌لا هه‌ڤالێ باش و هه‌ڤالێ خراب وه‌كی خودانێ مسكێ و ئه‌وێ كویرها ئاسنی (كو ئاسنگه‌ره‌) خۆش دكه‌ت،‌ خودانێ مسكێ: یان دێ هنده‌كێ ده‌ته‌ ته‌، یان دێ ژێ كڕی، یان ژی دێ بێهنه‌كا خۆش ژێ هێته‌ ته‌. به‌لێ هندیكه‌ ئه‌وه‌ یێ كویرها ئاسنی خۆش دكه‌ت‌: یان دێ جلكێن ته‌ سۆژیت، یان ژی دێ بێهنه‌كا پیس ژێ هێته‌ ته‌».

((پاقژی نیڤا باوەرییێیە، و (الحَمدُ لِلهِ) تەڕازییێ تژی دکەت و (سُبحانَ اللهِ وَالحَمدُ لِلهِ) ژی د ناڤبەرا ئەسمان و ئەردیدا تژی دكه‌ن - یان تژی دکەت -. نڤێژ ڕۆناهییە، خێر و صه‌ده‌قه‌ بەڵگەیە، صەبڕ و هه‌دار ڕۆناهییە، قورئان بەڵگەیە بۆ تە یان ل سەر تە. هەمی خەلك سپێدێ زوی ژ مال ده‌ردكه‌ڤن (ئانكو ڕۆژا خۆ ده‌ستپێدكه‌ن و بۆ خۆ كار دكه‌ن) و نه‌فسێن خۆ دفرۆشن؛ ڤێجا یان ڤێ نه‌فسێ ئازاد دکەن یان ژ ناڤ دبەن)).

((هەر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگه‌هیته‌ دیدارا خودێ و وی چ شریك و هه‌ڤال بۆ خودێ دروست نه‌كربن؛ دێ چیته‌ به‌هه‌شتێ، و هه‌ر کەسێ (ل ڕۆژا قیامەتێ) بگه‌هیته‌ دیدارا خودێ و وی شریك و هه‌ڤاله‌ك بۆ خودێ دروست كربیت؛ دێ چیته‌ جه‌هنه‌مێ)).

من ده‌رباره‌ی باشی و خرابییێ پرسیار ژ پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) كر، ئینا گۆت: ((باشی ڕه‌وشتێ جوانه‌، خرابی ژی ئه‌و تشته‌ یێ د سینگێ ته‌دا بهێت و بچیت و ته‌ پێ نه‌خۆش بیت خه‌لك پێ ئاگه‌هدار بن)).

((مسوگه‌ر حه‌لال یێ ئاشكه‌رایه‌ و حه‌رام ژی یێ ئاشكه‌رایه‌، د ناڤبه‌را وان هه‌ردووكان ژیدا هنده‌ك كارێن نه‌ئاشكه‌را هه‌نه‌ كو گه‌له‌ك كه‌س وان نزانن، ڤێجا هه‌ر كه‌سێ خۆ ژ كارێن نه‌ئاشكه‌را بپارێزیت؛ ئه‌ڤه‌ وی دینێ خۆ و نامویسا خۆ پاراست، و هه‌ر كه‌سێ بكه‌ڤیته‌ د ناڤ واندا؛ ئه‌ڤه‌ ئه‌و كه‌ڤته‌ د ناڤ حه‌رامییێدا. وه‌كی شڤانی ده‌مێ په‌زێ خۆ ل دۆر پاوانی دچه‌رینیت، نێزیكه‌ ئه‌ڤ په‌زه‌ بچیته‌ د ناڤدا و بچه‌رینیت، بزانن كو هه‌ر مه‌لكه‌كی پاوانه‌ك هه‌یه‌ و پاوانێ خودێ ژی ئه‌و تشتن یێن وی حه‌رام كرین، بزانن كو پارچه‌یه‌ك د له‌شیدا هه‌یه‌؛ ئه‌گه‌ر باش بوو؛ له‌ش هه‌می دێ باش بیت و ئه‌گه‌ر خراب بوو؛ له‌ش هه‌می دێ خراب بیت، ئه‌و پارچه‌ ژی دله‌)).