دانشنامه احادیث نبوی

برای رسول الله ـ صلى الله عليه وسلم ـ آب فراهم کردم (تا غسل جنابت انجام دهد)، پس ایشان را با پارچه‌ای [از دیدگان] پوشاندم. ایشان بر دستانش آب ریخت و آن دو را شست، سپس با دست راست بر دست چپ آب ریخت و شرمگاه خود را شست، سپس دستانش را به زمین زد و آنها را [به زمین] کشید و سپس شست، آنگاه مضمضه و استنشاق نمود و صورت و ساعدهای دستش را شست؛ سپس روی سرش آب ريخت و بدنش را شست. آنگاه کمی جابجا شد و پاهايش را شست. سپس برای پیامبر تکه پارچه‌ای آوردم [تا خود را خشک کند] ولی آن را نگرفت و شروع به خشک کردن خود با تکان دادن دستش نمود.

مردی وضو گرفت و جایی به اندازهٔ یک ناخن را بر روی پایش رها کرد (و نشست)، پس پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آن را دید و فرمود: «ارْجِعْ فَأَحْسِنْ وُضُوءَكَ»: «برگرد و خوب وضو بگیر» پس برگشت و سپس نماز گزارد.

رسول الله ـ صلى الله عليه وسلم ـ هر وقتِ شب که از خواب برمی‌خاست، دهانش را با سِواک نظافت می‌کرد.

«أحْفُوا الشَّوَارِبَ وأَعْفُوا اللِّحَى»: «سبيل‌ها را كوتاه كنيد و ريش را انبوه سازيد».

عمرو بن ابی حسن را دیدم که از عبدالله بن زید دربارهٔ وضوی پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ می‌پرسید، پس او ظرف کوچکی آب خواست؛ سپس همانند پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ برای آنان وضو گرفت؛ به این صورت که از ظرف بر دستانش آب ریخت و سه بار دستانش را شست، سپس دستش را در ظرف فرو برد و طی سه مرحله مضمضه و استنشاق و استنثار کرد؛ سپس دستش را در ظرف فرو برد و سه بار صورت خود را شست و سپس دستانش را دو بار تا آرنج‌ها شست، آنگاه دستش را داخل [ظرف] کرد و سرش را مسح نمود و [در مسح] یک بار دستانش را از جلو به پشت سر برد و بازگرداند، سپس پاهایش را تا کعبین (قوزک‌ها) شست.

رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ مرا برای کاری فرستاد، پس جُنُب شدم و آب نیافتم، پس در خاک غلت زدم چنانکه حیوان خودش را در خاک می‌غلتاند، سپس نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمدم و این عمل را برای او ذکر نمودم که فرمود: «إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ بِيَدَيْكَ هَكَذَا»: «برایت کافی بود که با دستانت چنین کنی» سپس دستانش را یک بار بر زمین زد و سپس با دست چپ، دست راستش و پشت دستانش و چهره‌اش را مسح کرد.

من دچار استحاضه هستم و پاک نمی‌شوم، آیا نماز را ترک کنم؟ ایشان فرمودند: «لَا، إِنَّ ذَلِكِ عِرْقٌ، وَلَكِنْ دَعِي الصَّلاَةَ قَدْرَ الأَيَّامِ الَّتِي كُنْتِ تَحِيضِينَ فِيهَا، ثُمَّ اغْتَسِلِي وَصَلِّي»: «خیر، این خون [ناشی از پارگی] رگ است، اما نماز را به اندازهٔ روزهایی که در آن حیض می‌شدی ترک کن، سپس غسل کن و نماز بخوان».

همراه با پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بودم که به زباله‌دانی قومی رفت و درحالی‌که ایستاده بود، ادرار کرد، پس من خود را دور گرفتم که ایشان فرمود: «ادْنُهْ»: «نزدیک شو»؛ پس به او نزدیک شدم تا جایی که در پشت پاهای ایشان بودم، پس ایشان وضو گرفت و بر پاپوش خود مسح کرد.